Sürdürülebilirlik Ansiklopedisi

İklim değişikliği, ESG yatırımları ve kurumsal raporlama dünyasında kullanılan tüm teknik kavramları tek bir noktada topladık.

Biyoçeşitlilik

Yeryüzündeki genlerin, türlerin ve ekosistemlerin çeşitliliği. Şirketler için TNFD çerçevesinde raporlanması beklenen kritik bir başlıktır.

BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA)

2030 yılına kadar yoksulluğu sona erdirmek ve gezegeni korumak için belirlenmiş 17 küresel hedef.

CDP (Carbon Disclosure Project)

Şirketlerin çevresel etkilerini yatırımcılara raporladığı dünyanın en büyük çevresel veri platformu.

CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive)

AB'nin yeni kurumsal sürdürülebilirlik raporlama direktifi. 2024 itibarıyla geniş kitleleri kapsayacaktır.

Çevresel Ayak İzi

Bir bireyin, kurumun veya topluluğun ekosistem üzerindeki toplam etkisinin ölçüsü.

Çifte Önemlilik (Double Materiality)

Hem şirketin çevre üzerindeki etkisini hem de çevresel konuların şirket finansalları üzerindeki etkisini inceleyen yaklaşım.

Döngüsel Ekonomi

Al-yap-at modeline karşı; ürünlerin onarıldığı, yeniden kullanıldığı ve geri dönüştürüldüğü kapalı döngü sistemi.

Düşük Karbon Ekonomisi

Sera gazı emisyonlarının minimize edildiği, yenilenebilir enerjiye dayalı ekonomik büyüme modeli.

ESG (Environmental, Social, Governance)

Çevresel, Sosyal ve Yönetişim başlıklarını kapsayan, sürdürülebilirlik performansının finansal ölçütüdür.

Eko-Etiket

Ürünlerin çevreye daha az zarar verdiğini doğrulayan, bağımsız kuruluşlarca verilen sertifika (Örn: EU Ecolabel).

Geri Dönüşüm (Recycling)

Atık malzemelerin işlenerek yeni hammaddelere dönüştürülmesi süreci.

GRI (Global Reporting Initiative)

Sürdürülebilirlik raporlamasında en yaygın kullanılan uluslararası standartlar setidir.

Güneş Enerjisi

Güneş ışınlarından fotovoltaik hücreler veya kolektörler vasıtasıyla elde edilen temiz enerji.

Hava Kirliliği

Atmosferdeki zararlı maddelerin insan sağlığına ve çevreye zarar verecek seviyeye ulaşması.

IPCC

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli. İklim krizini bilimsel verilerle takip eden en üst merci.

ISO 14001

Çevre Yönetim Sistemi için uluslararası kabul görmüş standarttır.

ISO 14064

Sera gazı emisyonlarının hesaplanması ve doğrulanması için kullanılan standart.

Karbon Ayak İzi

Faaliyetler sonucu atmosfere salınan CO2 ve diğer sera gazlarının toplam miktarı.

Karbon Kredisi

Atmosfere salınması engellenen her 1 ton CO2 karşılığında alınan ve satılabilen sertifika.

Karbon Nötr

Salınan emisyonların, karbon yutakları veya denkleştirme yoluyla sıfırlanması durumudur.

Karbon Vergisi

Sera gazı emisyonu miktarını baz alarak karbon yoğun faaliyetlerden alınan ek vergi.

Kapsam 1 (Scope 1)

Bir kurumun doğrudan sahip olduğu veya kontrol ettiği kaynaklardan kaynaklanan emisyonlar (Örn: Şirket araçları).

Kapsam 2 (Scope 2)

Satın alınan ve tüketilen elektrik, ısı veya buhar kaynaklı dolaylı emisyonlar.

Kapsam 3 (Scope 3)

Tedarik zinciri, lojistik ve ürün kullanımı gibi dolaylı tüm emisyon kaynakları.

Net-Zero (Net Sıfır)

Emisyonların mümkün olduğunca azaltılıp, kaçınılamaz olanların atmosferden geri çekilmesi durumu.

Önemlilik Analizi

Şirketin stratejisini belirleyen en kritik ESG başlıklarının paydaşlarla belirlenmesi süreci.

Paris Anlaşması

Küresel sıcaklık artışını 1.5°C'de tutmayı hedefleyen uluslararası iklim anlaşması.

Paydaş (Stakeholder)

Şirketin faaliyetlerinden etkilenen veya şirketi etkileyen tüm kişi ve gruplar (Çalışanlar, müşteriler, çevre).

SBTi (Science Based Targets)

Şirketlerin emisyon azaltım hedeflerini bilime dayalı olarak belirlemesini sağlayan girişim.

Sera Gazları

Kızılötesi radyasyonu tutarak sera etkisine yol açan gazlar (CO2, Metan, Nitroz Oksit vb.).

Sürdürülebilirlik

Gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden bugünün ihtiyaçlarını karşılamak.

Sıfır Atık

Atık oluşumunun engellenmesini ve kaynakların verimli kullanılmasını amaçlayan felsefe.

Sınırda Karbon Düzenlemesi (SKDM)

AB'nin karbon yoğun ürün ithalatında gümrükte uygulayacağı karbon maliyeti mekanizması.

TCFD

İklimle ilgili finansal beyanlar için oluşturulan görev gücü ve standart seti.

Tedarik Zinciri Sürdürülebilirliği

Hammadde temininden son ürüne kadar tüm süreçlerin çevresel ve sosyal uyumu.

Yenilenebilir Enerji

Güneş, rüzgar, jeotermal gibi doğal kaynaklardan sürekli olarak elde edilen enerji.

Yeşil Badana (Greenwashing)

Bir ürünün veya şirketin gerçekte olduğundan daha çevreci görünmesi için yapılan aldatıcı iletişim.

Yeşil Finansman

Çevresel açıdan sürdürülebilir projelere ve şirketlere sağlanan yatırım ve krediler.

Yeşil Mutabakat (Green Deal)

Avrupa Birliği'nin 2050'de iklim nötr olma hedefli ekonomik büyüme stratejisi.

Yönetişim (Governance)

Şirketlerin nasıl yönetildiğini, denetlendiğini ve etik kurallarını kapsayan ESG bileşeni.

Yutak Alanlar

Atmosferden CO2 çeken ve depolayan doğal alanlar (Ormanlar, okyanuslar).